Przejdź do treści
Wersja dostępna
A A A
Kontakt
Adress Adres:
ul. Krakowskie Przedmieście 21/23
00-071 Warszawa

Contact Kontakt:
tel: + 48 22 42 10 130
fax: + 48 22 42 10 241
e-mail: pisf@pisf.pl

Contact Kontakt dla dziennikarzy:
tel: +48 22 42 10 189
e-mail: rzecznik@pisf.pl
PL
PL EN
PL
PL EN





Regionalne Fundusze Filmowe w Polsce 2010

Po trzech latach funkcjonowania pierwszych funduszy regionalnych w Polsce można się pokusić o próbę podsumowania ich działalności.

Wszystko co dobre w tej dziedzinie zaczęło się w 2005 roku, wkrótce po uchwaleniu Ustawy o kinematografii i powstaniu Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (PISF). W całej Europie funkcjonowało już ponad 100 Regionalnych Funduszy Filmowych co dało asumpt do przeszczepienia na nasz grunt koncepcji współuczestnictwa lokalnych władz samorządów terytorialnych w tworzeniu kultury filmowej według oryginalnych rozwiązań. PISF zapoczątkował spotkania z władzami miast i przedstawicielami urzędów marszałkowskich celem uzmysłowienia obustronnych korzyści współpracy przy produkcji audiowizualnej; dla producentów miało się pojawić nowe publiczne źródło współfinansowania produkcji filmów fabularnych, dokumentalnych i animowanych, zaś samorządy terytorialne poprzez pełnienie funkcji mecenasa mogły przysporzyć wielu korzyści dla regionów. Korzyści, jak założono, wielorakich, o różnej wadze: od najprostszej promocji regionu m.in. poprzez pokazanie w filmach ciekawych lokalnych obiektów architektonicznych i przyrodniczych, poprzez propagowanie rodzimych twórców, do aktywizacji gospodarczej regionu przez sam fakt korzystania przez ekipy z miejscowych usług co - jak wiadomo - dodatkowo wpływa na ożywienie gospodarcze.

Wielkie zasługi położyła w tej sferze rozwoju samoświadomości naszych lokalnych władz Krajowa Izba Producentów Audiowizualnych (KIPA) która w 2005 roku powołała Fundację Polskie Centrum Audiowizualne (FPCA, www.fcpa.org.pl), a ta stworzyła odrębny program o nazwie Regionalna Inicjatywa Audiowizualna (RIA). RIA powstała, aby stanowić punkt konsultacyjny dla Regionalnych Funduszy Filmowych, udostępniając wiedzę na temat przedmiotu pracy istniejących już Funduszy, fachowe doradztwo w dziedzinie poszukiwania potencjalnych koprodukcji oraz zawierania umów produkcyjnych i optymalnego wykorzystania zasobów regionalnych przy produkcji filmowej. Ręka w rękę współdziałało z wyżej wymienionymi podmiotami Stowarzyszenie Filmowców Polskich. Fundacja PCA we współpracy z PISF udzielała i udziela poparcia w działaniach mających na celu zwiększanie ilości źródeł finansowania polskiej kinematografii, m.in. poprzez uruchomienie kolejnych Regionalnych Funduszy Filmowych, wspieranie ich logistyką i prowadzenie wszechstronnego lobbingu na rzecz ich wdrażania.

Pierwsza była Łódź. Dokładnie 28 marca 2007 roku Wydział Kultury Urzędu Miasta Łodzi ogłosił pierwszy nabór projektów na wspieranie produkcji filmowej z budżetu miasta w formie konkursu. Dofinansowanie produkcji w łącznej kwocie 600 tysięcy złotych zostało przeznaczone dla projektów pełnometrażowych filmów fabularnych lub dokumentalnych, których zdjęcia lub część zdjęć zostanie zrealizowanych w Łodzi i które utrwalą korzystny wizerunek miasta.

Wkrótce ruszyły inne ośrodki i obecnie, w końcu 2010 roku, funkcjonuje 11 Regionalnych Funduszy Filmowych (RFF). Różnią się one dysponowanymi kwotami wsparcia produkcji audiowizualnej, choć średnia suma to milion złotych rocznie. Również różnią się w szczegółach między sobą regulaminy „konkursów" RFF-ów na coroczne sesje dla producentów oraz sposoby przeprowadzania postępowań kwalifikacyjnych, a także metody ocen wniosków potencjalnych beneficjentów. Różna jest struktura i statutowa działalność instytucji zarządzających poszczególnymi RFF. Cele jednak działań tych funduszy pozostają zbliżone do siebie.

Udział RFF-ów w budżetach poszczególnych filmów nie może przekroczyć według ogólnej zasady 50% - resztę finansowania musi zapewnić producent. Wyjątkiem jest np. Fundusz Krakowski, w którym wysokość dofinansowania może sięgać 90%.

W wypadku filmów fabularnych, udział ten w praktyce kształtuje się rozmaicie, między 5 a 20%. Najbardziej szczodrym mecenasem jest jak do tej pory Dolnośląski Fundusz Filmowy (który zatwierdził m.in. kwotę 700 tys. złotych wkładu w pojedynczy fabularny film kinowy).

Najczęstszą formą współpracy zarządu każdego z RFF z producentem jest relacja współodpowiedzialności za końcowy efekt, czyli umowa koprodukcyjna (natomiast miasta Lublin, Gdańsk i Łódź udzielają dotacji).

Poniższe zestawienie obrazuje od kogo, kto, i na jaki projekt uzyskał współfinansowanie, z uwzględnieniem nazwy funduszu i instytucji zarządzającej nim oraz adres strony internetowej (użyte skróty: ff - filmy fabularne, fd - filmy dokumenalne, fa - filmy animowane, bd - brak danych). Przy filmach na pierwszym miejscu wymieniam producenta, następnie tytuł filmu i reżysera.

Łódzki Fundusz Filmowy, Urząd Miasta Łódź, www.uml.lodz.pl, www.lodzfilmcommission.pl

2007 - ff: Studio Filmowe Perspektywa, „Stary człowiek i pies", reż. Witold Leszczyński / Andrzej Kostenko; Opus Film, „Wiosna 1941" , reż. Uri Barbash; fd/fa (dokument animowany): Se-Ma-For Produkcja Filmowa, „Miasto płynie", reż. Balbina Bruszewska.

2008 - ff: Krakatau, „Jestem twój", reż. Mariusz Grzegorzek; Anima-Pol, „Nie ten człowiek", reż. Paweł Wendorff; fd: Studio Filmowe N, „Kern", reż. Grzegorz Królikiewicz; Wytwórnia Filmów Oświatowych i Programów Edukacyjnych, „Nekropolis" , reż. Andrzej Czulda; fa: Se-Ma-For (2 filmy): „Zuzanna" reż. Daria Kopiec, „Danny Boy", reż. Marek Skrobecki.

2009 - ff: Opus Film, „Dwa Światy, Zaświaty", reż.Ryszard Brylski; fd: Anagram Film, „Łódź 2009 - nieskończoność", reż. Piotr Szczepański; fa: BreakThru Films Polska, „Projekt Chopin" , reż. Martin Clapp / Adam Wyrwas; Se-ma-for, „Walizka", reż. Jacek Łechtański.

2010 - ff: Studio Filmowe Zebra, „Ukryci", reż. Agnieszka Holland; Opus Film, „Wymyk", reż. Greg Zgliński; fd: Grupa dr. A.R. Kwiecińskiego Film Studio Kwieciński, „Żydowski śpiewnik wojenny", reż. Łukasz Czuj; Studio Filmowe Indeks, „Ślady", reż. Robert Gliński; fa: BreakThru Films Polska, cykl etiud do muzyki F. Chopina pt. „Mały listonosz" reż. Dorota Kobiela, „Chomiki" reż. Adam Wyrwas, „Strach na wróble" reż. Przemysław Anusiewicz; Se-Ma-For, serial „Zajączek Parauszek" reż. Jacek Łechtański/ Paulina Majda/ Krzysztof Brzozowski.

Śląski Fundusz Filmowy, Instytucja Filmowa "Silesia-Film", www.silesiafilm.com.pl


2008 - ff :Studio Filmowe Tor, „Senność", reż. Magdalena Piekorz; Paisa Films, „Zgorszenie publiczne", reż. Maciej Prykowski; fd: Alicja Schatton, „Podróż do zielonych cieni", reż. Alicja Schatton; Filharmonia Śląska, „Karol Stryja - Ślązak, który zdobył cały świat", reż. Violetty Rotter-Kozera.

2009 - ff: Magic Production, „Ewa" , reż. Adam Sikora / Ingmar Villqist; Metro Films, „Kret", reż. Rafał Lewandowski; TVN, „Laura", reż. Radosław Dunaszewski; Fundacja Moma Film, cykl „Nowe legendy miejskie Śląska" filmy: „Dziadek Piaskowiec", reż. Rafał Kapeliński oraz „Ufo w Piekarach" reż. Konrad Aksimowicz ; fd: Pado Studio Film, „Serce Śląska", reż. Paweł Woldan; Cezary Grzesiuk, „Niebieskie Chachary", reż. Cezary Grzesiuk; Wytwórnia Filmowa „Czołówka", „Dzieci Wehrmachtu" reż. Mariusz Malinowski; fa: Breakthru Films Polska, „Szafa Zbigniewa", reż. Magdalena Osińska.

2010 - ff: Studio Filmowe Kadr, „Jesteś Bogiem", reż. Leszek Dawid; Bereś&Baron Media Production, „Ostatnie amory Mateusza Kłosa", reż. Artur Więcek; fd: Katamaran Izabela Rudzik, „Bez jednego drzewa las lasem zostanie", reż. Dagmara Drzazga; BMC Krzysztof Stasiak, „Mój pionowy świat", reż. Paweł Wysoczański; Studio Filmowe Kronika, „Dywizjon 304", reż. Zbigniew Kowalewski; Studio Filmowe Kalejdoskop, „Wygrać, przegrać", reż. Leszek Staroń; fa: Orange Studio Animacji, „Janosik", reż. Jaroslav Baran / Grzegorz Handzlik.

Dolnośląski Konkurs Filmowy, Instytucja Kultury Województwa Dolnośląskiego "Odra-Film", www.odra-film.wroc.pl

2008 - ff: Argomedia Production, „Afonia i pszczoły" reż. Jan Jakub Kolski; Centrala, „Nie opuszczaj mnie", reż. Ewa Stankiewicz; fa: Cine Art. Production, „Przebudzenie" reż. Wojciech Majewski.

2009 - ff: Saco Film, „Wygrany", reż. Wiesław Saniewski; Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, „Operacja Dunaj", reż. Jacek Głomb; Studio Filmowe Kadr, „Sala samobójców", reż. Jan Komasa; Grupa Filmowa, „Maraton tańca" , reż. Magdalena Holland-Łazarkiewicz; fd: Studio Efekt, Pokromski Studio, „Nasza klasa", reż. Kamil Król; Kamerovid, „Poeta emeritus", reż. Andrzej Sapija; Argomedia Production, „Szklane domy", reż. Maciej Żurawski.

2010 - ff: Media Brigade, „80 milionów", reż. Waldemar Krzystek; Akson Studio, „Kamfora", reż. Filip Marczewski; Argomedia Production , „Daas", reż. Adrian Panek; fd: Editing Brigade, „Rozmowa kontrolowana z Sylwestrem Chęcińskim", reż. Jarosław Marszewski; PHU Semata, „Za to,że żyjemy czyli punk z Wrocka", reż. Tomasz Nuzban; Rokam Media, „Gdzie się podziało 80 milionów?", reż. Michał Rogalski; Grupa Producencka Yo!, „Dziady. Ludzie z węgla", reż. Agnieszka Zwiefka.

Wielkopolski Fundusz Filmowy, Estrada Poznańska, www.estrada.poznan.pl

2008 - fd: Telenowa, „Zrabowane dzieciństwo", reż. Jacek Kubiak; fa: Fundacja Naród Sobie, „Jedyne udane powstanie", reż. Grzegorz Grześkowiak.

2009 - ff: Python Studioss, „Milczenie jest złotem", reż. Ewa Pytka; fd: TV Vimax, „Conrad Drzewiecki" reż. Robert Ćwikliński; Satchwell, „Przyjaciółki" reż. Wanda Różycka-Zborowska; PTAAAK, „Narodziny wolności" reż. Jerzy Jernas; Telenowa, „Poznań 1989" reż. Dorota Latour; Telenowa, „Wypędzeni 1939" reż. Jacek Kubiak / Klaus Salge.

2010 - ff: WFDiF, „Felix, Net i Nika oraz teoretycznie możliwa katastrofa", reż. Wiktor Skrzynecki (zmiana producenta); fd: Footage,„News 1952", reż. Piotr Barełkowski; Telenowa, .„Przesyłka", reż. Dorota Latour; Studio Filmowe Kronika, „Lotniczka z Katynia", reż. Zbigniew Kowalewski; Virtual Studio, „Przerwany maraton. Pamięci Macieja Frankiewicza", reż. Zbysław Kaczmarek; PTAAAK, „Bohaterowie z wapna", reż. Jerzy Jernas; Astra TV Studio, „Chopin i jego Wielkopolska", reż. Tadeusz Litowczenko / Stanisław Kalisz; fa: TV Studio Filmów Animowanych, „Jak szukaliśmy Lailonii", reż. Jacek Adamczak.

Regionalny Fundusz Filmowy w Krakowie, Krakowskie Biuro Festiwalowe, www.biurofestiwalowe.pl, www.film-commission.pl

2009 - ff: WFDiF, „Mała Matura 1947", reż. Janusz Majewski; Yeti Films, „Mistyfikacja", reż. Jacek Koprowicz; fd: Grupa dr. A.R Kwiecińskiego Film Studio Kwieciński, „Żydowski Śpiewnik Wojenny", reż. Łukasz Czuj.

2010 - ff: Studio Filmowe Zebra, „Uwikłanie", reż. Jacek Bromski; Arkadia Film, „Oni też mają swoją opowieść", reż. Igor Mołodecki; fd: Fundacja im. Ferdynanda Magellana, „Crulic - droga na drugą stronę", reż. Anca Damian; fa/ff: Next Media, „City of Gold", reż. Przemysław Reut

Zachodniopomorski Fundusz Filmowy "Pomerania Film", Zamek Książąt Pomorskich, www.pomeraniafilm.pl

2009 - ff: Studio Filmowe Anima-Pol, „Belcanto", reż. Ryszard Maciej Nyczka; fd: Graniza, „Pomorskie Iluzje", reż. Jacob Dammas; Boogie Production, „W starym kinie - Pionier 1909", reż. Marcin Korniluk; FilmPro, „Koszalińska Solidarność", reż. Roman Barcikowski / Marek Pysz; Moustache Film, . „Władcy Sierakowa", reż. Michał Rułka; Akademickie Biuro Kultury i Sztuki Alma Art., „Awans w świadomości czyli fama o Famie", reż.zespół młodych twórców pod kier.art. Marcina Korneluka; Production Hub, „Taśmy Chromińskiego", reż. Andrzej Ślązak.

2010 - ff: WFDiF, „Lincz", reż. Krzysztof Łukaszewicz; Grupa dr. A.R Kwiecińskiego Film Studio Kwieciński, „Genialer Pole", reż. Kordian Piwowarski; fd: Boogie Production, .„Wiatr od morza czyli big beat po szczecińsku", reż. Mieczysław Szewłoga; Graniza, „Planeta", reż. Jacob Dammas; Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy, "Wysiedlone", reż. Magdalena Szymków; Carino Borin, „Wandzia też...", reż. Wiesława Piećko.

Gdyński Fundusz Filmowy, Centrum Kultury, www.centrumkulturygdynia.org

2009 - ff: Studio Efekt, Pokromski Studio, „Zimowy ojciec", reż. Johannes Schmid; Profilm Agencja Filmowa, „Miasto z morza", reż. Andrzej Kotkowski; fd: Bomedia, „Ludzie Gdyni", reż. Mirosław Bork; Jakub Kosma Zespół Filmowy, „Wypracowanie", reż. Rafał Głombiowski; Regionalna Agencja Producencka, „Pułkownik Dąbek" reż. Bartosz Paduch.

2010 - ff: Nordfilm, „Czarny Czwartek" reż. Antoni Krauze; Studio Efekt, Pokromski Studio, „Zimowy ojciec" reż. Johannes Schmid (dofinansowanie do 2009); fd: Bomedia „Ludzie Gdyni" reż. Mirosław Bork (dofin. do 2009); Instytut Promocji i Edukacji, „Kazimierz Prószyński - geniusz nr 129957", reż. Bartosz Paduch; Flash Production, „Blizny" reż. Ewa Stępniewicz; Darek Dikti Biuro Pomysłów, „Optymiści" reż. Kryspin Pluta.

Gdański Fundusz Filmowy, Urząd Miejski w Gdańsku - Biuro Prezydenta ds. Promocji Miasta, www.gdansk.pl

2009 - ff: „Profilm" Agencja Filmowa, „Milion dolarów", reż. Janusz Kondratiuk

2010 - bd. (brak dofinansowań - reorganizacja funduszu)

Lubelski Fundusz Filmowy, Urząd Miasta Lublin, Dział Marketingu Miasta, www.film.lublin.eu

2010 - ff: Yeti Films, „Dwa", reż. Oded Davidoff; fd: Fido Film, „Sześć postaci" reż. Natasza Ziółkowska-Kurczuk; Stowarzyszenia Filmowe Cine'Europa, „Biec w stronę ty", reż. Hanka Brulińska.

Świętokrzyski Fundusz Filmowy, Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach, www.rot.swietokrzyskie.travel

Fundusz prowadzi dwa programy: Świętokrzyski Fundusz Filmowo-Promocyjny i Świętokrzyski Fundusz Artystyczno-Filmowy.

2009/2010 - ŚFFP: ff/serial tv: Baltmedia, „Ojciec Mateusz" dla TVP, reż. Maciej Dejczer, Andrzej Kostenko, Maciej Dutkiewicz, Wojciech Nowak

2010 - ŚFAF: fd: Monika Urbańska, „Świętokrzyskie sztetle", reż. Paweł Gula.

Budżety poszczególnych Funduszów kształtowały się następująco (w milionach złotych):

  1. Łódzki Fundusz Filmowy 2007 - 0,6 ; 2008 - 1 ; 2009 - 1 ; 2010 - 0,7
  2. Śląski Fundusz Filmowy 2008 - 1 ; 2009 - 1,5 ; 2010 - 1 
  3. Dolnośląski Konkurs Filmowy 2008 - 2; 2009 - 2; 2010 - 1,6
  4. Wielkopolski Fundusz Filmowy 2008 - 1 ; 2009 - 1; 2010 - 1 
  5. Gdyński Fundusz Filmowy 2009 - 0,7; 2010 - 0,8
  6. Gdański Fundusz Filmowy 2009 - 1 ; 2010 - X (zawieszony)
  7. Krakowski Fundusz Filmowy 2009 - 2 ; 2010 - 2,05
  8. Pomerania Film (Zachodniopomorski) 2009 - 0,7 ; 2010 - 0,7
  9. Lubelski Fundusz Filmowy 2009/2010 - 0,6
  10. Świętokrzyski Fundusz Filmowy 2009, 2010 - bd

Do wymienionych Funduszy dołączył w końcu października 2010 Mazowiecki Fundusz Filmowy, moderowany przez Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, który ogłosił konkurs na projekty filmowe roku 2011 (www.mff.mazovia.pl) z kwotą 1 miliona złotych. Nabór wniosków trwa do 3 grudnia 2010 włącznie.

Planowane jest uruchomienie kolejnych RFF (np. w województwie Kujawsko-Pomorskim czy w mieście Białystok).

Warto dodać że obecnie istnieją w Polsce dwie tzw. Komisje Filmowe (Film Commissions), w Łodzi i w Krakowie. Te Komisje to są podmioty ułatwiające producentom funkcjonowanie w danym regionie, wskazujące interesujące lokacje, usprawniające uzyskiwanie zezwoleń na zdjęcia - współpracujące z lokalnymi służbami i instytucjami, wyszukujące wykonawców, statystów itp. Kolejne Film Commisions powstaną wkrótce na Górnym i Dolnym Śląsku.

Planując utworzenie kolejnych regionalnych funduszy filmowych w Polsce należy rozważyć w jakiej formie organizacyjno-prawnej fundusze te mogłyby funkcjonować. Zgodnie z polskim prawodawstwem. Regionalny Fundusz Filmowy może działać m.in. jako:

  1. forma realizacji zadań własnych, realizowanych bezpośrednio przez jednostki samorządu terytorialnego;
  2. jako agencja, podlegającej władzom regionu;
  3. jako organizacja pozarządowa;
  4. jako przedsiębiorstwo prywatne (np. spółka prawa handlowego) z udziałem jednostek samorządowych.

Ilość składanych wniosków przez producentów do RFF wzrasta z roku na rok. Średnia ilość wniosków jest różna w zależności od regionu, ale do największych Funduszy wynosi między 20 a 40 na sesję; dofinansowanie otrzymuje średnio od 1 do 6 projektów filmowych.

Naturalne wydaje się pytanie co o tym myślą polscy twórcy i producenci filmowi. Większość z nich jest zdecydowanie zainteresowana pozyskaniem dodatkowego finansowania swoich projektów ze środków samorządowych, o ile projekty te spełnią wymogi regulaminowe. Powszechne jest jednak mniemanie że budżety poszczególnych funduszy są niewielkie. Martin Scorcese mówiąc o filmach niskobudżetowych powiedział kiedyś że „im mniej pieniędzy tym więcej wolności". Wygląda na to że nie możemy narzekać na brak wolności.

Nie możemy się porównywać do struktur finansowania filmów za zachodnią granicą ale powstanie polskich Funduszy Regionalnych jest faktem. Ich ilość wzrasta podobnie jak rośnie nominalna wartość corocznego dofinansowania produkcji filmowej w skali kraju.

Dla filmu fabularnego dofinansowanie z funduszu regionalnego może być kwotą która co najwyżej pozwoli dopiąć budżet, ale np. dla filmu dokumentalnego 50% dofinansowania w kwocie kilkudziesięciu tysięcy złotych oznacza w ogóle spełnienie marzeń o realizacji.

Pamiętajmy też o tym że każdy film jest wydarzeniem społecznym. Znaczącą opinię wypowiedział w 2003 polski reżyser Dariusz Gajewski: „Filmów nie robi się po to aby wygrywać festiwale, tylko żeby rozmawiać z ludźmi". W tej rozmowie warto uczestniczyć w różnych konfiguracjach, przede wszystkim w formie współpracy partnerskiej, koprodukcji i inwestycji w kulturę, gdyż w kinematografii, jak i w każdej innej działalności kulturalnej gra wolnorynkowa nie jest gwarancją autentycznego rozwoju.

Michał J. Zabłocki

Autor opracowania dziękuje przedstawicielom wszystkich funduszy za udostępnienie i uzupełnienie danych. Opracowanie przedstawione na konferencji podczas festiwalu REGIOFUN organizowanego przez Instytucję Filmową „Silesia-Film", Katowice, 19.11.2010

Serwisy partnerskie:

Link do strony http://www.wfdif.pl/pl/edukacja-filmowa/wytwornia-scenariuszy, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.fn.org.pl/page/index.php, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.sara.kipa.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.legalnakultura.pl/pl, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.filmneweurope.com/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.kipa.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.kinastudyjne.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.sfp.org.pl/pl, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishshorts.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.c-kino.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polskaswiatloczula.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.mkidn.gov.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://filmcommissionpoland.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://kreatywna-europa.eu, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.studiomunka.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.pl.isan.org/pl/index.htm, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.fpca.org.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://polishdirectors.com/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishdocs.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.scriptpro.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishanimations.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.filmpolski.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.audiowizualni.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://doclab.pl/pl/glowna/, otwiera się w nowym oknie