14 maja w warszawskiej Kinotece w ramach cyklu Polska.doc i festiwalu Planete Doc odbyła się debata poświęcona edukacji filmowej. Podczas spotkania głos zabrali m.in. Agata Sotomska (Filmoteka Szkolna, PISF) i reżyserzy filmów dokumentalnych, prowadzący warsztaty Piotr Stasik oraz Paweł Ziemilski. Spotkanie prowadziła Alicja Peszkowska.
Goście debaty obejrzeli jeden z odcinków promującego Filmotekę Szkolną cyklu relacji z warsztatów filmowych pt. „Jak zrobić film" Piotra Stasika. Projekt w 6 częściach pokazuje warsztaty dla młodzieży, jakie odbyły się na Mazurach w oparciu o rozmowy wokół dokumentu „Gadające głowy" Krzysztofa Kieślowskiego. Piotr Stasik opowiedział, jak warsztaty filmowe zostały przyjęte przez mieszkańców Pisza, o przebiegu zajęć i o tym, co z nich wynikło dla lokalnej społeczności. - Rzadko mamy okazję rozmawiać na ważne tematy. Film jest taką trochę zabawą, a czasem udaje mu się stawiać ważne pytania i jest pretekstem do rozmowy - mówił Stasik, który podczas spotkania wspominał również o prowadzonych przez siebie zajęciach „Przedszkola filmowego" w Szkole Filmowej Andrzeja Wajdy.
- Projekt „Jak zrobić film" jest edukacją poprzez film, to znaczy wykorzystaniem praktycznej realizacji do wyrażania siebie, do zadawania ważnych pytań na temat świata, na temat ludzi - mówiła podczas spotkania Agata Sotomska, podkreślając, iż ważną rolę edukacyjną, obok praktycznych zajęć z kamerą podczas warsztatów pełni oglądanie filmów. Prowadząca spotkanie pytała uczestników debaty, czym dla nich jest edukacja filmowa.
-To pojęcie jest bardzo szerokie (...). Ja dzielę doświadczenia pomiędzy tym, że sam jestem studentem szkoły filmowej, a tym, że prowadzę warsztaty. Ten podział gdzieś wbrew pozorom często zanika - mówił Paweł Ziemilski, opowiadając o tym, jak wiele nauczył się od uczestników prowadzonych przez siebie warsztatów FilMagia stowarzyszenia „Tratwa". Podkreślał jednocześnie, że współpraca podczas warsztatów filmowych może okazać się trudna - Film nie jest moim zdaniem „samograjem", jeśli chodzi o warsztaty i element edukacyjny. Jest podział ról, nie wszyscy mogą być równocześnie cały czas zajęci (...) jedni robią trochę więcej, drudzy się nudzą (...). Film jest możliwością, żeby ograniczenia były ciekawe - mówił Ziemilski, zaznaczając, iż prowadząc warsztaty stara się wychodzić z założenia, iż nie będą one trwały krótko.
- Robienie filmu niesie ze sobą dużą wartość. Film uczy pracy w grupie, uczestnicy warsztatów muszą się nauczyć dyskutować i iść na kompromisy. Ale oglądanie filmów też jest przeżyciem grupowym, budującym wspólnotę - podkreślała Agata Sotomska. O to, jaką rolę w edukacji filmowej może odgrywać film dokumentalny pytała prowadząca spotkanie Alicja Peszkowska. - Przy pracy nad filmem dokumentalnym mamy jeszcze inne możliwości. Często jest tak, że uczestnicy poznają swoich sąsiadów, że jest jakaś historia obok, o której ludzie w bardzo wielu miejscach nie wiedzą i często jest to fajny pretekst, żeby własne historie lokalne poznawać - odpowiadał Ziemilski. - Można zaczynać przygodę z filmem od dokumentu i od fabuły. Z dokumentem jest o tyle łatwiej, że nie trzeba mieć aktorów, pojawiają się prawdziwe emocje. Ale w jednym i drugim przypadku po pierwsze trzeba wiedzieć, o czym chce się opowiadać, a po drugie dobrze jest znaleźć formę tego filmu, np. żeby się ograniczyć do 1 minuty, albo zrobić remake jakiegoś filmu - mówił Stasik.
- Film dla współczesnej młodzieży jest podstawowym medium, znanym im wszystkim, o którym nie boją się wypowiadać (...). Edukacja filmowa wyrównuje szanse pomiędzy uczniami - podkreślała zalety rozmów o kinie na szkolnych zajęciach Agata Sotomska. Uczestnicy spotkania obejrzeli również krótki film „Pan Mieczysław" zrealizowany przez Malwinę Kurzątkowską, 12-letnią uczestniczkę rocznych warsztatów prowadzonych przez Pawła Ziemilskiego w jednej z wsi na Mazurach. Uczestnicy spotkania pytali m.in. o to, jak warsztaty mogą stać się inspiracją dla dalszego rozwijania filmowych talentów i w jaki sposób można zarażać swoją pasją rówieśników.
Organizatorem cyklu debat towarzyszących festiwalowi Planete Doc było Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę". Cykl zrealizowano w ramach projektu Polska.doc (Finansowanie: Europejska Fundacja Kultury ze Środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego).
Marta Sikorska
