Przejdź do treści
Wersja dostępna
A A A
Kontakt
Adress Adres:
ul. Krakowskie Przedmieście 21/23
00-071 Warszawa

Contact Kontakt:
tel: + 48 22 42 10 130
fax: + 48 22 42 10 241
e-mail: pisf@pisf.pl

Contact Kontakt dla dziennikarzy:
tel: +48 22 42 10 189
e-mail: rzecznik@pisf.pl
PL
PL EN
PL
PL EN





Września - to tu zaczyna się kino

Września - to tu zaczyna się kino

11 grudnia 2012    
We francuskich archiwach odnaleziono polską perełkę kinematografii - "Pruską kulturę" z 1908 roku. To najstarszy polski film. Jego akcja rozgrywa się w odwiedzonej przez nas Wrześni.

Września - to tu zaczyna się kino

Września. Fot. Katarzyna Kułakowska
Września. Fot. Katarzyna Kułakowska

We francuskich archiwach odnaleziono polską perełkę kinematografii - "Pruską kulturę" z 1908 roku. To najstarszy polski film. Jego akcja rozgrywa się w odwiedzonej przez nas Wrześni.

W 2000 roku profesorowie Małgorzata i Marek Hendrykowscy z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu odnaleźli we francuskich archiwach kopię zaginionej "Kultury pruskiej". Tym samym "Antoś pierwszy raz w  Warszawie" (premiera jesień 1908) dotychczas uważany za pierwszy polski film spadł z piedestału.

Znalezione 215 metrów taśmy filmowej to niespełna 8-minutowe dzieło. Oryginalny obraz zawierał francuskie napisy, a zużyta perforacja świadczyła o jego wielokrotnym wyświetlaniu. Polski tytuł brzmi "Pruska kultura", a francuski "Les martyrs de la Pologne" czyli "Cierpienia Polski".

Jak to się stało, że najstarsze polskie dzieło zostało odnalezione we Francji? "Pruska kultura" była produkcją warszawskiego kantoru kinematograficznego "Siła" Mojżesza Towbina. Film niemy, fabularyzowany przedstawia wydarzenia w  Wielkopolsce, obejmujące protest dzieci we Wrześni. Pojawia się w nim też scena z postacią Michała Drzymały. Twórcy sądzili, że jeśli umieszczą akcję ukazującą prześladowania Polaków w zaborze pruskim, to uda się im uniknąć carskiej cenzury.

Niestety po premierze, wiosną 1908 roku projekcje tytułu zostały zakazane. Dlatego Mojżesz Towbin wysłał kopię filmu do Francji i Włoszech, gdzie obraz zdobył duże uznanie. To właśnie na jedną z takich kopii natknęli się państwo Hendrykowscy.

Oryginalna taśma filmowa pozostała we Francuskim Archiwum Filmowym w Paryżu, a do Polski udało się sprowadzić elektroniczną wersję "Pruskiej kultury". Krzesimir Dębski skomponował ścieżkę dźwiękową do obrazu.

Prapremiera dzieła odbyła się 31 stycznia 2009 we Wrześni. Do dzisiaj w Muzeum Regionalnym im. Dzieci Wrzesińskich można obejrzeć ten film - i to siedząc w szkolnych ławkach z początku XX wieku. Obraz też jest dostępny na jednym z najpopularniejszych portali internetowych.

Początki polskiej kinematografii zaczynają się we Wrześni, ale możliwe, że do czasu... bo w  Encyklopedii PWN "Literatura" został opisany "Powrót birbanta" z 1902 roku. Czy któregoś dnia zostanie odnaleziony?

Anna Koc-Wittels

Serwisy partnerskie:

Link do strony http://kreatywna-europa.eu, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.studiomunka.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.mkidn.gov.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishdocs.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.filmneweurope.com/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.audiowizualni.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.kipa.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.pl.isan.org/pl/index.htm, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://doclab.pl/pl_PL/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.c-kino.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishshorts.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.sfp.org.pl/pl, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.kinastudyjne.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishanimations.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.sara.kipa.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.scriptpro.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.filmpolski.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.legalnakultura.pl/pl, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.wfdif.pl/pl/edukacja-filmowa/wytwornia-scenariuszy, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://filmcommissionpoland.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://polishdirectors.com/, otwiera się w nowym oknie