Przejdź do treści
Wersja dostępna
A A A
Kontakt
Adress Adres:
ul. Krakowskie Przedmieście 21/23
00-071 Warszawa

Contact Kontakt:
tel: + 48 22 42 10 130
fax: + 48 22 42 10 241
e-mail: pisf@pisf.pl

Contact Kontakt dla dziennikarzy:
tel: +48 22 42 10 189
e-mail: rzecznik@pisf.pl
PL
PL EN
PL
PL EN





"Kamienie na szaniec" w kinach

"Kamienie na szaniec" w kinach
"Kamienie na szaniec", Fot. Marcin Makowski/Monolith Films

"Kamienie na szaniec" w kinach

7 marca 2014    
7 marca 2014 na ekrany polskich kin wszedł film "Kamienie na szaniec" w reżyserii Roberta Glińskiego. 3 marca w Warszawie odbyła się konferencja prasowa z udziałem twórców. 

POLECANE

"Kamienie na szaniec" w kinach

7 marca 2014 na ekrany polskich kin wszedł film "Kamienie na szaniec" w reżyserii Roberta Glińskiego. 3 marca w Warszawie odbyła się konferencja prasowa z udziałem twórców. Film nie jest klasyczną adaptacją książki Aleksandra Kamińskiego, lecz autorskim i współczesnym komentarzem do literackiej opowieści.

W konferencji uczestniczyli reżyser Robert Gliński, operator Paweł Edelman, producent Mariusz Łukomski z Monolith Films oraz współproducent Maciej Ciupiński, autorzy scenariusza Dominik W. Rettinger i Wojciech Pałys, autor muzyki Łukasz Targosz, autor piosenki promującej film Dawid Podsiadło, przedstawiciel wydawnictwa Nowa Era Paweł Andrzejczyk oraz aktorzy: Tomasz Ziętek ("Rudy"), Marcel Sabat ("Zośka"), Kamil Szeptycki ("Alek"), Magdalena Koleśnik ("Monia"), Sandra Staniszewska ("Hala"), Artur Żmijewski (ojciec "Rudego"), Krzysztof Globisz (ojciec "Zośki"), Wojciech Zieliński ("Orsza"), Anna Dereszowska oraz Wolfgang Boos i Heiko Raulin, którzy wcieli się w oprawców "Rudego".

Zderzenie mitu i rzeczywistości

Autorzy scenariusza zwrócili uwagę na trudności, z jakimi musieli się zmierzyć próbując przełożyć literacki pierwowzór na język współczesnego kina. Dominik W. Rettinger tłumaczył: - "Kamienie na szaniec", poza bardzo precyzyjnie opisaną całą sekwencją akcji pod Arsenałem, praktycznie nie nadają się do adaptacji. Cała reszta scen musiała zostać wymyślona. Dialogi i sytuacje, których nie było w książce, musieliśmy stworzyć na podstawie inspiracji literackich i relacji prywatnych. (...) Kolejną trudnością było przełożenie patosu książki na język codziennych zdarzeń. Książka pisana w 1943 roku, w czasie największego terroru niemieckiego, była z konieczności pisana z patosem. Z każdej strony była to idealizacja, legenda, mit.(...) W naszym filmie nie ma patosu deklaratywnego, natomiast jest wzniosłość i jest głębia.

Reżyser filmu Robert Gliński dedykował film swojej mamie, która znała bohaterów "Kamieni na szaniec": - Moja mama była sanitariuszką w batalionie "Zośka", normalną harcerką. Nie była żadnym komendantem hufca czy jakimś wielkim harcmistrzem i ja znam Szare Szeregi czy Powstanie Warszawskie od takiej bardzo ludzkiej, codziennej strony. Mama czasami wspominała, jak ginęły jej koleżanki czy koledzy, jakie to robiło wrażenie na nich i jak zachowywała się ludność Warszawy np. na Starówce w stosunku do powstańców. To były opisy, które często nie pokrywały się z tym, co czytamy w książkach.

Próbowanie bohaterów

Robert Gliński zdecydował się na powierzenie głównych ról debiutantom. Marcel Sabat, grający w filmie rolę "Zośki" mówił o żmudnym czasie prób: - Po tym jak przeszliśmy z reżyserem i wszystkimi aktorami cały scenariusz, praca odbywała się w domu, dlatego, że czytaliśmy dużo materiałów, oglądaliśmy filmy. Żałuję tylko, że nie mogliśmy zobaczyć jakiegoś autentycznego nagrania wideo chłopaków. Szkoda, że zostały po nich tylko zdjęcia, no i pamięć i ta książka.

Z kolei Tomasz Ziętek wcielający się w "Rudego", opowiadał o presji, która towarzyszyła mu przy pracy: - Ja pracowałem nad tą postacią trochę w sposób rekonstruktorski, bazując na zachowanych dokumentach. One traktowały Rudego w sposób wyidealizowany, m.in. z tego powodu presja była obecna już od początku pracy, bo każde spotkanie wiązało się z czyjąś oceną Rudego i okazało się, że każdy ma swoje własne wyobrażenie tej postaci.

Reżyser mówił o tym, że miał świadomość faktu, że film jest trudny i trzeba się do niego w wyjątkowy sposób przygotować, dlatego każda scena była wcześniej dokładnie przepracowywana: - Zanim doszło do kręcenia tej sceny, gdzie Tomek wisi przywiązany nogami do belki na Szucha, to myśmy tę scenę próbowali. I żeby poszukać prawdziwego dialogu i prawdziwych sytuacji, to Tomek został przywiązany sznurem do mojego balkonu i tak wisiał. Wolfgang, który przyjechał na próby, prowadził z nim dialog, a my obserwowaliśmy, ile on może tych pytań zadać, ile Tomek wytrzyma tak wisząc.

Zachowania w obliczu wszechobecnej śmierci

Najważniejsze problemy, które podejmuje film, dotyczą postawy młodych bohaterów wobec walki zbrojnej. Reżyser tłumaczył na czym polega linia interpretacyjna, która przewija się przez cały obraz, a finalizuje w scenie śmierci "Zośki": - Jest tutaj pewna dysputa związana z piątym przykazaniem. Harcerze faktycznie mieli z tym problem. Szare Szeregi to nie była Armia Krajowa, to nie byli żołnierze, to byli harcerze, którzy mieli dużo wątpliwości etycznych czy strzelać czy nie strzelać. Zabicie człowieka jest pewnym wyborem.

Magdalena Koleśnik, filmowa "Monia", tłumaczyła, dlaczego jej bohaterka zanegowała fakt, że jej ukochany nie żyje: - Pragnęłam, żeby moja bohaterka niosła życie. Śmierci było wokół tak dużo, że chciałam, żeby Monia aplikowała jak najwięcej życia, aż do końca, dlatego nie chciała i nie mogła uwierzyć, że Rudy już nie żyje.

Z kolei Sandra Staniszewska, która gra dziewczynę "Zośki" odniosła się do scen obyczajowych: - Ludzie w tamtych czasach żyli z dnia na dzień, nigdy nie byli pewni swojego szczęścia, nie snuli marzeń o rodzinie, o wspólnej przyszłości, dlatego korzystali z tych momentów, kiedy byli razem, bo to była taka iskierka. Jeszcze przez chwilę można było czuć się szczęśliwym, odnaleźć się wspólnie w przyjaźni, w rozmowie, w bliskości.

Atmosfera okupacyjnej Warszawy

Współproducent Maciej Ciupiński stwierdził, że współczesna infrastruktura Warszawy uniemożliwiła zrealizowanie głównej sceny akcji pod Arsenałem w stolicy: - Zdecydowaliśmy się na nakręcenie tych zdjęć w Lublinie. Tam na placu Rybnym zbudowaliśmy Arsenał, wokół którego toczyła się cała akcja.

Dominik W. Rettinger mówił o tym, że ma ciekawą skalę porównawczą, ponieważ był asystentem reżysera przy filmie "Akcja pod Arsenałem" w reżyserii Jana Łomnickiego z 1977 roku: - Kiedy przychodziłem na plan "Kamieni na szaniec", to się zacząłem bać o ten film, ponieważ porównanie wypadało zdecydowanie na niekorzyść "Kamieni ..." pod względem ilości środków, którymi te dwa filmy dysponowały. W "Akcji pod Arsenałem" tych środków było pięć, a może dziesięć razy więcej. Codziennie było kilkudziesięciu statystów na planie, z którymi musiałem sobie dawać radę, ogromna ilość samochodów, wozów konnych, platform, broni, wojska itd. Wybudowano przecież ogromną dekorację, całe skrzyżowanie ulic. To był film robiony z ogromnym rozmachem. Tu wydawało mi się, że skromność tych środków jest porażająca, że ten film będzie bardzo ubogi. Tymczasem (...) ogromnym wysiłkiem scenografów, producentów i mistrzowską pracą Pawła i Roberta, została wspaniale odtworzona atmosfera okupacyjnej stolicy.

Nowoczesny film dla młodych ludzi

Paweł Edelman, operator "Kamieni na szaniec", opowiadał o założeniach, jakie przyświecały twórcom od początku prac nad filmem: - Chcieliśmy zrobić film nowoczesny, który będzie przemawiał, apelował do ludzi młodych i stąd się wziął i dynamiczny montaż i ruchoma kamera i dosyć mocne kolory, które mogą być pewną atrakcją dla widza.

Autor muzyki Łukasz Targosz stwierdził, że postawił na muzykę emocji, która buduje napięcie. - Jestem bardzo szczęśliwy, że udało mi się napisać muzykę bardzo nowoczesną, niekonwencjonalną, niespotykaną do tej pory w filmach historycznych - dodał.

Za efekty specjalne i pirotechniczne w "Kamieniach na szaniec" odpowiada Simon Cockren, który współtworzył filmy "Szeregowiec Ryan" czy "Obcy - decydujące starcie". Efekty komputerowe zrealizowało studio Di Factory, współpracujące ze Stevenem Spielbergiem czy Jamesem Cameronem.

Materiały dla nauczycieli

Wydawnictwo Nowa Era opracowało materiały dydaktyczne mające wesprzeć nauczycieli w przygotowaniu lekcji dotyczących nie tylko filmu "Kamienie na szaniec", ale również kwestii adaptacji filmowych, 1943 roku, Warszawy w czasie okupacji niemieckiej czy Szarych Szeregów. Materiały zawierają scenariusze lekcji. Można je znaleźć na stronie www.nowaera.pl.

"Kamienie na szaniec" są współfinansowane przez PISF - Polski Instytut Sztuki Filmowej. Więcej informacji na stronie: www.kamienienaszaniec.com.

Kalina Cybulska

"Kamienie na szaniec" w kinach Więcej "Kamienie na szaniec" w kinach "Kamienie na szaniec" w marcu Więcej "Kamienie na szaniec" w marcu

Galerie zdjęć

Serwisy partnerskie:

Link do strony http://kreatywna-europa.eu, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.studiomunka.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.mkidn.gov.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishdocs.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.filmneweurope.com/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.audiowizualni.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.kipa.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.pl.isan.org/pl/index.htm, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://doclab.pl/pl_PL/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.c-kino.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishshorts.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.sfp.org.pl/pl, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.kinastudyjne.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.polishanimations.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.sara.kipa.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.scriptpro.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.filmpolski.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.legalnakultura.pl/pl, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://www.wfdif.pl/pl/edukacja-filmowa/wytwornia-scenariuszy, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://filmcommissionpoland.pl/, otwiera się w nowym oknie Link do strony http://polishdirectors.com/, otwiera się w nowym oknie